ΛΑΒΡΑΞ Ο ΛΥΚΟΣ!

Λάβραξ ο λύκος !

γράφει η  Πόπη Χαραλαμπίδου

Να και κάποιος που δεν ασχολήθηκε με τον τρόπο που θα μαγειρέψουμε το λαβράκι αλλά του έκανε το “ψυχογράφημα”. Στο βιβλίο του “Ο βυθός”, που εκδόθηκε πρώτη φορά το 1967 από τις Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ και κυκλοφορεί μέχρι σήμερα, ο Κεφαλονίτης  Θέμος Ποταμιάνος, μας περιγράφει με γλαφυρό τρόπο  την….ζωή του αγαπημένου ψαριού! Του κάνει το “ψυχογράφημα”, αποκαλύπτει τα κρυφά στοιχεία του “χαρακτήρα” του, τις πονηριές του, τα προτερήματα του, τις συνήθειες του. Απολαύστε το.

Σημ.: Αντιγράφοντας το κείμενο, ακολούθησα την ορθογραφία του συγγραφέα αλλά όχι και το μονοτονικό σύστημα.

Το λαβράκι

Λάβραξ ο λύκος! Αυτό είνε το επίσημο όνομά του. Γιατί σα λύκος πέφτει μέσα στα κοπάδια των μικρών ψαριών και θερίζει  με την ψυχή του. Οι αρχαίοι μάλιστα λέγανε ότι το λαβράκι δεν κλείνει το στόμα του ποτέ….Το κρατά πάντα ανοιχτό και, καθώς τρέχει, καταβροχθίζει ό,τι συναντήση! Με άλλα λόγια, το λαβράκι είνε ένα στόμα κινούμενον και αενάως πληρούμενον, ένας φαγάς από ρυτήρος!….

Φυσικά, ένας τέτοιος φαγάς δεν κάνει ποτέ διάκριση στο είδος του φαγητού. Χάφτει ότι βρη μπροστά του. Ψάρια, καβούρια, φυτά, ακόμα και….σκουπίδια. Αλλά όλα αυτά είνε υπερβολές. Το “αιωνίως ανοιχτό στόμα” είναι θρύλος. Όσο για τα σκουπίδια, δεν παίρνουμε βέβαια όρκο, αλλά ένα είνε το βέβαιο: Το λαβράκι βρίσκει ψάρια μπόλικα για το τραπέζι του, επομένως δεν έχει λόγο να καταφεύγη στα σκουπίδια.

Εάν όμως, και έπειτ΄από την εξήγηση αυτή, σας  μένουν ενδοιασμοί  και επιφυλάξεις, κάνετε μια βόλτα στη προκυμαία ή στα βραχάκια, στο μέρος όπου μαζεύονται  λαβράκια. Με την πρώτη επαφή, με την πρώτη γνωριμία, η προκατάληψη σας θα ανατραπή. Και ο ιδέες σας θ΄ αλλάξουν. Μόλις το δήτε να βολτετζάρη μπροστά σας, μέσα στα καθαρά νερά, θα ξεχάσετε κάθε του ελάττωμα, θα αφίσετε κατά  μέρος κάθε επιφύλαξη και θα σπεύσετε να του δώσετε το αριστείο. Γιατί η ομορφιά του θα σας κατακτήση. Και η λεβεντιά του θα σας ενθουσιάση.

 

Τριάντα ψάρια αν τριγυρίζουν τη στιγμή εκείνη στο βυθό, εσείς μόνο το λαβράκι θα προσέξετε. Ξεχωρίζει απ΄όλα. Κορμί χυτό, σπαθάτο, αστραφτερά πλευρά, μάτια ζωηρά, κινήσεις γεμάτες μεγαλοπρέπεια και χάρη. Πλέει μονάχο, αγέρωχο, περήφανο,  και, καθώς περνάει, τα ψάρια παραμερίζουν. Η ορμητική του πλεύσις θυμίζει το πέταγμα του γερακιού, όταν με τεντωμένα, ακίνητα φτερά, σπαθίζη τον αέρα. Έτσι περνάει και το λαβράκι, ίσιο, μονοκόμματο, και σκίζει το νερό σα βέλος. Τα ψάρια το φοβούνται κι εσύ το θαυμάζεις. Είν΄ένα όμορφο, μικρό, κομψό θηρίο, που γεμίζει το βυθό δυναμική ομορφιά. Η κίνησή του είναι αισθητική. Έχει αυτό που λέμε “στυλ”. Πλέει με δεξιοτεχνία. Σχεδιάζει με το σώμα του καλλιτεχνικές φιγούρες και γραμμές. Δεν είναι κυνηγός, δεν είναι φαγάς. Είναι ένας βιρτουόζος.

Όταν φανή στα ρηχά, διαγράφει έναν κύκλο σα να επιθεωρή όλο τον τομέα. Κρατιέται πάντα ανοιχτά, δεν ζυγώνει πολύ στη στεριά κι όλο κοιτάζει. Βλέπεις το βλέμμα του που επιθεωρεί τα πάντα, που διασχίζει κι εκείνο το νερό…..Είν΄ένα βλέμμα ταξιδιάρικο, οδοιπορικό, εξερευνητικό, βλέμμα πορείας. Πλέει και βλέπει, βλέπει και πλέει. Εντεταμένη είνε η προσοχή του και η ετοιμότης του πάντοτε παρούσα. Μόλις δη κάτι στρέφει επί τόπου χωρίς να κόψη την ορμή του. Σ΄ένα παίξιμο  ματιού κάνει αλλαγή πορείας, στρέφει, πλησιάζει ή αμομακρύνεται , χωρίς ν΄αλλάξη το ρυθμό της προωθήσεώς του. Χαριτωμένοι είναι αυτοί οι ελιγμοί του.

Στο δρόμο συναντά μεμονωμένα ψάρια, μικρά ψαράκια κάθε λογής. Περνάει και ούτε τα κοιτάζει. Αυτό έχει στο νού του στα κοπάδια. Κοπάδια κυνηγάει. Μικρά κοπαδιαστά κεφαλόπουλα κι΄άλλα μικρόψαρα του αφρού. Και να, σε μια στιγμή, μπροστά του το κοπάδι! Τότε χάνεται! Πάει  κάτου-κάτου, στο βυθό ή ψηλώνει ή ανοίγεται ή κάνει κύκλο. Έκλέγει το σημείον  της εφόδου. Και ξαφνικά ορμά σαν αστραπή. Δεν το βλέπεις. Βλέπεις μόνο τα ψαράκια που σκορπάνε πανικόβλητα κι ακούς την ταραχή μέσα στο νερό. Πολλά ψαράκια πηδάνε στον αέρα και ξαναπέφτουν μ΄ένα θόρυβο που θυμίζει τη βροχή. Άλλα πέφτουνε έξω στη στεριά. Ώς εκεί πολλές φορές τα κυνηγάει στο λαβράκι. Είνε η μόνη φορά που ζυγώνει τη στεριά. Αμέσως όμως ξαναγυρίζει στα νερά του, στη βάση του, στον τομέα του, στην αφετηρία του. Είνε πολύ προσεκτικό και προνοητικό. Φυλάγεται από τις κακοτοπιές.

Είνε επίσης παμπόνηρο. Όσο κι αν είνε λιχούδικο, δεν αμολυέται ποτέ να τσιμπήση το δόλωμα. Του πετάς το δόλωμα μπροστά του, μα αυτό δεν γυρίζει να το κοιτάξη. Του ρίχνεις πετονιές, συρτές, μα τίποτα δεν κάνεις. Κι άν το ζώσης ακόμα και με δίχτυ, πάλι θα βρη τρόπο να σου ξεφύγη. Καταλαβαίνει αμέσως πως το έζωσες και χαμηλώνει κάτου στο βυθό και στέκει ακίνητο ανάμεσα στις πέτρες! Το δίχτυ περνάει από πάνου του. Δεν το παίρνει μέσα, δεν το μπλέκει. Κι έτσι γλυτώνει την….ζωή του αγαπημένου ψαριού!