Του άνεμου και της αρμύρας

 
γράφει η Πόπη Χαραλαμπίδου

“Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας δεν είναι ένα ακόμη βιβλίο με συνταγές και ωραίες φωτογραφίες, αλλά κάτι περισσότερο. Είναι μια μύηση στην εμπειρία της κυκλαδίτικης ζωής μέσα από το φαγητό, το κυριότερο συστατικό της ανθρώπινης επιβίωσης, όπως αυτό διαμορφώθηκε στην πάνω από τριάμισι χιλιάδες χρόνια γνωστή ιστορία των νησιών και αποτέλεσε αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής τους κληρονομιάς”, γράφει ο Γιώργος Χατζηγιαννάκης της «Σελήνης» και πώς να διαφωνήσεις μαζί του –ιδιαίτερα για την λέξη «μύηση»- όταν αυτή την αλλαγή από την μια «κατάσταση» στην άλλη, την βιώνεις κάθε λεπτό που βρίσκεσαι στα Κυκλαδίτικα νησιά. Μύηση είναι η διάθλαση του φωτός στο ηλιοβασίλεμα της Καλντέρας, η καθηλωτική αρμονία του λευκού και του γαλάζιου, το κόκκινο φεγγάρι που είδα ένα βράδυ στο Κάστρο της Σίφνου να βγαίνει από την Πάρο, το ανακάτεμα Χριστιανικών και Διονυσιακών στοιχείων στα πανηγύρια, το αγνάντεμα της Χοζοβιώτισσας μόλις ξεκινήσεις ν΄ανεβαίνεις τα σκαλιά προς το μοναστήρι. Μύηση είναι όλα τα στοιχεία –τα αρχέγονα- που γεννούν τον Νόστο για τα Κυκλαδίτικα νησιά.

Αυτά ένοιωσα διαβάζοντας το βιβλίο των Νανάς Δαρειώτη, Θάλειας Τσιχλάκη και Ανδρέα Ανδρουλιδάκη με τίτλο «Του άνεμου και της αρμύρας». Συναισθήματα περισσότερο, γιατί δεν μπορώ καν να σχολιάσω την σοβαρότατη δουλειά που έκαναν οι τρεις συγγραφείς γυρίζοντας νησί νησί και ψάχνοντας στοιχεία για την ¨Φτωχή κουζίνα», την cucina povera κατά τους Ιταλούς, όπως διαμορφώθηκε στα ανεμοδαρμένα νησιά στα βάθη του χρόνου. Μνήμες που ξεθώριασαν, γνώσεις που μπορεί να έμειναν γραμμένες με τα «κολλυβογράμματα» της γιαγιάς πάνω σε χαρτί του μπακάλη αλλά περισσότερο χαραγμένες στις ψυχές των νοικοκυράδων, των ψαράδων, των στερούμενων επιστημονικής γνώσης αλλά εμπνευσμένων τυροκόμων. Μια γαστρονομική κουλτούρα, που θα κινδύνευε να χαθεί από την επέλαση του τουρισμού αλλά και από τον μιμητισμό των επαγγελματιών προς άλλες κουζίνες, αλλά ευτυχώς λίγο πριν το σημείο μηδέν, Η Νανά Δαρειώτη, η Θάλεια Τσιχλάκη και ο Ανδρέας Ανδρουλιδάκης κατάφεραν με την συγγραφή αυτού του εξαιρετικού βιβλίου να κάνουν την αρχή ώστε αυτή η κουλτούρα να διασωθεί κατά το δυνατόν και μέσα από αυτό το ταξείδεμα ανάμεσα στον άνεμο και την αρμύρα των Κυκλάδων «Να αναζητήσουμε σύγχρονες και ισορροπημένες συνθέσεις στη νόστιμη ραχοκοκαλιά της κυκλαδίτικης κουζίνας, για να χαιρόμαστε τα καλά της μαζί με του ξένους και τους Έλληνες επισκέπτες των νησιών μας», όπως γράφουν προλογίζοντας το βιβλίο ο Ηλίας Μαμαλάκης και ο Δημήτρης Ρουσουνέλος.